B2B, B2C ve C2C Nedir?

İşletmelerin ve tüketicilerin, tüketicilerle veya diğer işletmelerle gerçekleştirdiği ticaret modeli farklı terimlerle anılır. B2B, B2C ve C2C de bu modellerin kısaltmasıdır ve birçok noktada karşınıza çıkmış olması muhtemeldir.

Peki B2B, B2C ve C2C nedir? Hem e-ticarette hem de klasik ticaret modelinde her bir modelin özellikleri farklıdır ve özellikleri değişen iş modelleridir. Bu kısaltmaların açılımları ve anlamları ise şu şekildedir:

• B2B: Business to Business ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede, işletmeden işletmeye olarak kullanılabilir.
• B2C: Business to customer ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede, işletmeden tüketiciye olarak kullanılabilir.
• C2C: Customer to customer kısaltmasıdır. Türkçeye, tüketiciden tüketiciye olarak çevrilebilir.

Her iş modelinin hedef kitlesi, satış hacmi ve kullandığı platformlar farklıdır. Şimdi her birini mercek altına alalım.

B2B Nedir?

B2B, işletmeler arasında gerçekleşen ticareti temsil eder. Bir şirketin diğer bir şirkete ürün ya da hizmetlerini sattığı B2B modelinde satış süreçleri genellikle uzun vadelidir ve diğer modellere göre daha karmaşıktır. B2B süreçlerde, yüksek hacimli satışlar dikkat çeker ve gerçekleşen ticaretin mali değeri de büyüktür.

B2B ticaretin avantajları, yüksek ve hacimli siparişler nedeniyle iş akışı öngörülebilir bir durumdadır. Öte yandan müşteri tabanı sadık ve yapıdadır. Dezavantajları tarafında ise, B2B ticarette satış döngüleri uzundur ve kurumsal süreçleri kapsar. Aynı zamanda, işletmeler arası ticarette karar verici pozisyonda olan yöneticilere ulaşmak da her zaman kolay olmaz. B2B işlemlere örnek olarak aşağıdaki örnekler verilebilir:

• Bir ürünün toptancısı ise üreticisi arasındaki ilişki: Tedarikçi, toptancı ve üretici arasındaki alım satım işleri B2B örnekleri içinde verilebilir.
• Hammadde alımı: Bir fabrikanın, üretim sürecini sürdürebilmesi adına ihtiyacı olan hammaddeyi temin etmesi, B2B iş modeline bir örnektir.
• İşletmelerin birbirinden aldığı hizmet, B2B modeli için birer örnektir. Yazılım hizmeti alımı veya catering hizmeti alımı buna örnek verilebilir.

B2C Nedir?

B2C hem e-ticaret hem de geleneksel ticarette en yaygın modellerden biridir. İşletmelerin tüketiciye satış yaptığı bu iş modelinde, satılan ürün son kullanıcıya ulaşır. B2C modelinde satış döngüsü kısadır ve satışlar genellikle düşük hacimlidir. Bununla birlikte, işlemler hızlıdır ve geniş müşteri kitlesine ulaşma fırsatı elde etmek mümkündür. B2C modelinde ön plana çıkan 2 yapı vardır.

• İşletmeden tüketiciye B2C, tedarikçilerden temin edilen ürünlerin tüketiciye satılmasıdır.
• Üreticiden tüketiciye B2C, bir ürünün üreticisinin aracıya ihtiyaç duymadan doğrudan satışıdır.

Günümüzde, özellikle e-ticaret alanında birçok işletme işletmeden tüketiciye B2C modeli ile ürün ve hizmet satışı sağlıyor. Ancak kendi ürünlerini doğrudan son kullanıcıya satan, üreticiden tüketiciye B2C modeline sahip birçok işletme de mevcut.

C2C Nedir?

Tüketiciden tüketiciye satış modeli, diğer iki kavrama göre yeni sayılabilecek bir kavramdır. Tüketicilerin bir ürünü diğer bir tüketiciye satması C2C demektir. B2B ve B2C’den farklı olarak bu modelde tüketiciler, çoğu zaman tüzel bir kişilik olmadığı için fatura kesmek zorunda değildir.

Kullanılmayan ürünlerin ikinci el sitelerinden satışı buna iyi bir örnektir. Geçmişte Gittigidiyor üzerinden yapılan açık artırmalar, günümüzde ise Letgo veya Dolap gibi platformlar en bilindik C2C modelleri içindedir.

Sonuç

E-ticaret ve geleneksel ticarette, alıcı ve satıcı tarafın konumu ve ortaya çıkan iş modeli farklılıklar gösterebilir. Genel hatları ile özetlemek gerekirse:

• C2C: Aracı platformlar üzerinden gerçekleşen ve kullanıcıların birbirine ürün, hizmet sattığı bir modeldir.
• B2C: İşletmelerin tüketicilere ürün ve hizmet sattığı, en yaygın ticaret modelidir.
• B2B: İşletmelerin farklı bir işletme ile girdiği ticari ilişkidir.

Hedef kitle, satış hacmi ve döngüsü, en önemlisi de satış mecraları tüm bu modellerde farklıdır. Bir işletme için, hangi modelin daha uygun olduğu satış ve pazarlama planına, koyduğu hedeflere göre değişiklik gösterebilir.